DERLEME YAZISI NEDİR?

[ Dergi Ana Sayfası ]      [ Araştırma Makalesi Nedir? ]       [ Araştırma Notu Nedir? ]     [ Örnek Başvuru Dilekçesi ]       [ Basım Sözleşmesi ]  

 

     Son dört yıldır ülkemizde sosyo-ekonomik kaygıların bilimsel araştırma ve idealizmin önüne geçmesi genç nesiller üzerinde ciddi etik bir probleme neden olmuş, Su Ürünleri Dergisine, akademisyenlerince yapılan müracaatlar % 80 düzeyinde derleme yazılarına dönüşmüştür. Öyleki, şu anda arşivimizde önümüzdeki 7-8 yıla yetecek miktarda derleme yazısı bulunmaktadır (her sayıda sadece 3-5 derleme yayınlanabilmektedir). Özellikle meslek hayatlarının henüz ilk yıllarında bulunan akademisyenlerin seminerleri için yaptıkları bir kaç çeviriden oluşturdukları yazıları derleme yazısı sanmaları ya da akademik atama ve uzatma yönetmelikleri koşullarına uymak için ders notu veya çevirileri derleme yazısı şekline sokup dergimize göndermeleri göz ardı edilemeyecek bir düzeye ulaşmış bulunmaktadır. Bu nedenle, akademisyenlerimizin ve değerli danışman öğretim üyelerimizin bu konuda daha hassas davranmalarını ümit eder, başarılı araştırmalar dilerim. Aşağıda sizler için hazırladığım kısa yazıyı okumanızı arz ve rica ederim.

Prof. Dr. Tufan KORAY, Dergi Komisyonu Bşk.

Bir derleme yazısı akademik bilimsel dergilerde yayınlanmış olan temel kaynakların bir sentezidir. Derleme yazısı kaynakların anlaşılır hale getirilmesini ve yararlı analizlerin formüle edilebilmesini sağlar. Derleme yazarı yeni bir araştırma yapmaz ancak kendi alanındaki yayınlanmış makalelerden yararlanarak alanına yeni bir bakış açısı sağlar. Birkaç tip derleme yazısı yazılır:

a) Durum değerlendirmesi.

Belli bir bilimsel sahada en güncel araştırma konusunda yapılır. Bu derleme alana daha öte araştırmalar yapılması için yeni bir bakış açısı sağlar.

b) Tarihi gelişim derlemesi.

Bir bilimsel sahada tarihi gelişimleri anlatır. Bilimsel alanın nasıl oluştuğunu geliştiğini, alandaki önemli buluşların kilometre taşlarını eğer varsa modelleri ve evolusyonunu derler.

c) Perspektiflerin karşılaştırılması.

Bir bilimsel alanda ortaya çıkmış olan farklı görüş veya bakış açılarını değerlendirerek yeni bir bakış açısı geliştirir.

d) İki farklı bilimsel alanın derlemelerinin sentezini yapan derleme.

Farklı bilimsel alanlarda çalışan bilim adamları bazan ayni konulara yönelirler. Bu durumda kendi alanlarının araştırma ve değerlendirme yöntemlerini kullandıklarından değişik sonuçlar elde edebilirler. Bunları analizleyen ve sonra sentezleyen derlemelerdir.

e) Teorik modellerle ilgili derlemeler.

Bilimsel alanlardaki ayni konuda fakat farklı teorik modellerin analizini içerir ve daha kapsamlı modeller için yeni yaklaşımlar veya aksiyomlar önerir.



DERLEME YAZISI NE DEĞİLDİR VEYA ÇEVİRİ NEDİR?

Yukarıdaki paragraflardan görüldüğü gibi,

a) Bir veya birkaç makaleden yapılmış çeviriler derleme değildir. Bunlar, önce analizlenip sonra tekrar sentezlenmedikçe yani bunlardan türetilen yeni bir görüş açısı olmadıkça derleme sayılamazlar. Belirli bir alanda makalelerin analizlenmesi ve sentezi ise yıllar içinde olgunlukla gelişen bir deneyim gerektirir.

b) Derlemelerin kaynakça bölümünde yer alan yayınların bizzat derleyici tarafından temin edilip okunması gerekir. Bir kaç yayının çevirisinin yapılıp, literatür listesinin birleştirilerek derleme gibi sunulması bilimsel etik dışı bir davranıştır.

c) Derlemeler prensip olarak dergilerin hakemler komitesinin deneyimli bilim adamlarına davet ile hazırlattıkları yazılardır. Derlemeler ancak yazarlarının belirli bilim alanlarında isim yapmış olmaları ile değerli bir hal alırlar.

d) Sosyo-ekonomik kaygılar veya atama yönetmelikleri gereği derleme yapılmaz. Ancak belirli bir bilim alanında hatırısayılır bir bilgi birikimi ya da ihtiyaç olması halinde deneyimli araştırıcı veya araştırıcılarca derleme hazırlanabilir. Böylece birçok yayının sentezini yapılması ve adeta bir "öz" çıkarılması mümkün olur.

[ Dergi Ana Sayfası ]      [ Araştırma Makalesi Nedir? ]       [ Araştırma Notu Nedir? ]     [ Örnek Başvuru Dilekçesi ]       [ Basım Sözleşmesi ]